BAKI, AzerVoice

27 İyul tarixi dünya tarixində bir sıra önəmli hadisələrlə yadda qalıb. Aşağıda bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik:

1296 – Şotlandiya kralı I Con İngiltərə kralı I Eduard tərəfindən məcbur edildikdən sonra taxtdan rəsmi olaraq əl çəkib.

1452 – Fransa kralı VII Şarl ölkədə ruhanilərin siyasi təsirini azaltmaq məqsədilə yeni dini islahat fərmanı imzalayıb.

1602 – Roma Papası VIII Klement Portuqaliya kilsələrində islahatlara dair yeni qərarlarını elan edib.

1789 – ABŞ-da ilk federal hökumət agentliyi – Xarici İşlər Nazirliyi təsis edildi (sonradan Dövlət Departamenti adlandırıldı).

1830 – Fransa kralı X Karl, konstitusiyanı dəyişmək və mətbuat azadlığını ləğv etmək məqsədilə "İyul Fərmanları"nı elan etdi. Bu qərar üç günlük üsyanla nəticələndi.

1890 – Niderland rəssamı Vinsent van Qoq Fransada özünü sinəsindən güllə ilə vuraraq intihara cəhd etdi (29 iyulda vəfat etdi).

1921 – Kanada Kommunist Partiyası (Communist Party of Canada) yaradıldı.

1953 – Koreya müharibəsində atəşkəs sazişi imzalanaraq üç illik müharibəyə son qoyuldu.

1955 – Avstriya ilə müttəfiq qüvvələr arasında imzalanan dövlət sazişi nəticəsində ölkə tam müstəqillik əldə etdi. Son sovet əsgərləri bu tarixdə ölkəni tərk etdilər.

1974 – ABŞ Konqresi prezident Riçard Niksonun impiçment istintaqı üçün Ağ Evə Watergate qalmaqalı üzrə lent yazılarını təqdim etməsini tələb etdi.

1988 – İraq-İran müharibəsində BMT-nin vasitəçiliyi ilə əldə edilən atəşkəs planı ərəfəsində tərəflər arasında son gərginliklər baş verib.

1989 – BMT Təhlükəsizlik Şurası Nikaraquada davam edən vətəndaş müharibəsi ilə bağlı fövqəladə iclas keçirib.

1990 – Belarus Sovet Sosialist Respublikası müstəqilliyini elan etdi və ölkənin adını “Belarus Respublikası” olaraq dəyişdirdi.

1991 – SSRİ-nin dağılma prosesində Ermənistan, Gürcüstan və Moldova müstəqillik yönümlü qərarları dəstəkləyib.

1992 – Azərbaycanla Rusiya arasında diplomatik münasibətlərin qurulmasına dair ilkin sənədlər imzalanıb.

1993 – ABŞ Senatı İraqın hava məkanında “uçuşa qadağa zonası”nın uzadılmasına dair qərar qəbul edib.

1994 – İsrail və İordaniya arasında sülh danışıqlarının yeni raundu ABŞ vasitəçiliyi ilə aparılıb.

1995 – Koreya Xalq Demokratik Respublikasının (Şimali Koreya) keçmiş lideri Kim İl Sənin cənazəsi Pxenyanda monumental “Kumsusan Sarayı”nda dəfn edildi.

1996 – Çeçenistanda Rusiya hərbi qüvvələri ilə separatçılar arasında atəşkəs pozulub.

1997 – Türkiyədə Susurluk qalmaqalına dair parlament araşdırma komissiyasının hesabatı yayımlanıb.

1998 – ABŞ-ın Tanzaniya və Keniya səfirliklərinə qarşı törədilən partlayışlarla bağlı ilk istintaq məlumatları ortaya çıxıb.

1999 – Hindistanda Kargil münaqişəsinin son döyüşlərində Hindistan ordusu nəzarəti tam bərpa etdiyini açıqlayıb.

2000 – Nigeriyada dini gərginlik nəticəsində ölkənin şimal bölgəsində fövqəladə vəziyyət elan olunub.

2001 – Çin və Rusiya arasında “Dostluq və Əməkdaşlıq Müqaviləsi” Pekində ratifikasiya olunub.

2002 – Ukrayna parlamenti ölkənin Avropa İttifaqına üzv olmaq məqsədini qanunvericilikdə təsdiqlədi.

2003 – ABŞ və Avropa İttifaqı Transatlantik ticarət sazişi üzrə ilkin texniki müzakirələrə başlayıb.

2004 – İraqın Bağdad şəhərində ABŞ karvanına qarşı intiharçı hücumu nəticəsində 60-dan çox insan həlak olub.

2005 – Braziliyada yerli hava yollarına məxsus “Helios Airways”ə aid təyyarə 121 nəfərlə qəzaya uğradı (təyyarədə təzyiqin itməsinə görə pilotlar huşlarını itirmişdi).

2006 – Livanda Hizbullah və İsrail qüvvələri arasında toqquşmalar yeni mərhələyə keçib – BMT sülhməramlılarının mövqeləri hədəfə alınıb.

2007 – Əfqanıstanda taliban tərəfindən girov götürülən Cənubi Koreyalıların azad olunması üçün danışıqlar davam edib.

2008 – ABŞ Konqresi Fannie Mae və Freddie Mac ipoteka nəhənglərinin xilasına dair maliyyə planını təsdiqləyib.

2009 – Nigeriyada “Boko Haram” qruplaşmasının ilk genişmiqyaslı hücumları qeydə alınıb – onlarca insan ölüb.

2010 – Vyetnamda son 60 ilin ən ağır daşqınları başladı; on minlərlə insan təxliyə edildi.

2011 – Norveçdəki ikili terror aktının təşkilatçısı Anders Breyvik məhkəmədə ilk ifadəsini verib.

2012 – Rumıniya Konstitusiya Məhkəməsi prezident Trayan Beseskunun vəzifədən uzaqlaşdırılması üzrə referendum qərarını təsdiqləyib.

2013 – Misirdə prezident Mursinin tərəfdarları ilə ordu arasında qarşıdurmalar nəticəsində 80-dən çox insan həlak olub.

2014 – Qəzzada İsrailin həyata keçirdiyi bombardman nəticəsində BMT məktəbinə zərbə endirilib – onlarca uşaq ölümü qeydə alınıb.

2015 – Avropa İttifaqı Yunanıstanın borc proqramı üçün yeni təxirə salma paketini təsdiqləyib.

2016 – Gürcüstan ilə Avropa İttifaqı arasında vizasız rejimə dair yekun razılaşma Brüsseldə təsdiqləndi.

2017 – Səudiyyə Ərəbistanı və İraq diplomatik münasibətləri bərpa etmək barədə razılığa gəlib.

2018 – Ermənistanın sabiq prezidenti Robert Koçaryan həbs edildi – o, 2008-ci ildə etirazların qanlı yatırılmasında ittiham olunurdu.

2019 – Britaniyada Boris Conson baş nazir olaraq ilk parlament çıxışını edib.

2020 – ABŞ-da COVID-19 səbəbindən 150 mindən çox ölüm qeydə alınıb – bu, dünyada ən yüksək göstəricilərdən biri olub.

2021 – Tunis prezidenti Qais Səid parlamentin fəaliyyətini dondurdu və baş naziri vəzifədən uzaqlaşdırdı – ölkədə siyasi böhran dərinləşdi.

2022 – İtaliyada Mario Draqinin başçılıq etdiyi hökumət koalisiya böhranı səbəbilə istefa verib.

2023 – Rusiya Müdafiə Nazirliyi Ukraynanın taxıl ixracına dəstək məqsədilə Qara dənizdə təhlükəsiz dəhlizi bağladığını açıqladı.

2024 – Avstriya parlamenti orduya məxsus əmlakın kommersiya məqsədilə istifadəsinə qadağa qoyan qanun layihəsini qəbul etdi.