İraq parlamentinin Maliyyə və Kənd Təsərrüfatı, Su və Batalıqlar komitələri çərşənbə günü axşamı birgə bəyanat yayaraq ölkədəki səlahiyyətlər balansında gərginliyi artıran misilsiz xəbərdarlıq yayıblar. Komitələr milli vəziyyətin pisləşməsindən - xüsusilə su böhranı və maliyyə çətinliklərindən - istifadə edərək Baş nazir Məhəmməd Şiə əs-Sudaninin səlahiyyətlərini məhdudlaşdırmağa və onun hökumətini parlamentin birbaşa nəzarətinə tabe etdirməyə çalışır.

Mart ayında əvvəlki atəşkəs razılaşmasının çökməsindən sonra danışıqlar uzun müddət dayandırılmışdı. Kuşnerin “HƏMAS”la yeni razılaşmaya nail olmaqda göstərdiyi israr, atəşkəsin bərpası və “HƏMAS”la konsensus əldə olunması prosesində əsas amil oldu. Razılaşma, həmçinin qalan israilli girovların azad edilməsi və yüzlərlə fələstinli məhbusun azad olunmasını da təmin etdi.

İndiyədək İranın Suriyada olduğu kimi İraqı tam itirdiyinə dair heç bir sübut yoxdur, lakin Tehran Baqdadda amerikalılar qarşısında uduzmağa başlayıb. Onun yerli müttəfiqləri isə artıq bu günlərin “dünyanın iki ən təhlükəli adamı - Donald Tramp və Benyamin Netanyahuyla sülh içində yaşamağa” alışırlar,- eyə keçmiş iraqlı nazir bildirir.

Tehran hazırda iki mühüm seçim qarşısındadır - ya yeni nüvə sazişi əldə etmək üçün danışıqlara qayıtmaq, ya da ballistik raket proqramına toxunan hər hansı razılaşmanı rədd edərək, ABŞ Prezidenti Donald Trampın “maksimum təzyiq” siyasətinin sona çatmasını gözləmək.

İdman dünyasında hicab qadağası ilə bağlı mübahisələr yenidən gündəmə gəlib. Beynəlxalq insan haqları təşkilatları və idman fəalları Fransanın tətbiq etdiyi hicab yasağını qadınların idman sahələrindən kənarlaşdırılması kimi qiymətləndirərək, bu qərarın insan hüquqlarına və qadınların iştirak azadlığına zidd olduğunu bildiriblər.

Osmanlı dövrünün möhtəşəm memarlıq irsi, xüsusilə XVI əsrdə parlayan memarlıq ənənəsi, iki əsas qaynaq üzərində formalaşmışdı. Bu mənbələrdən biri İran, Mesopotomiya, Misir və Suriya memarlıq üslubları, digəri isə Səlcuqlu dövlətinin Anadolu torpaqlarında inkişaf etdirdiyi memarlıq ənənəsidir. XIV–XV əsrlərin əvvəllərində Manisa, İznik və Bursa kimi şəhərlərdə yaranan bu Anadolu-Bizans sintezi sonradan Osmanlı memarlığının əsas təməl daşına çevrildi.

Bu kontekstdə, Milli Birlik Hökumətinin səlahiyyət müddəti başa çatmış rəhbəri Əbdülhəmid Dəibənin avqust ayında Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və İtaliyanın baş naziri Corciya Meloninin ortaq dəvəti ilə İstanbul səfəri təkcə rəsmi-protokol hadisəsi deyildi. Bu görüş, Ankara və Roma arasında Liviyanın gələcəyi ilə bağlı koordinasiyalı bir diplomatik hərəkətin tərkib hissəsi idi.

2023-cü ilin 7 oktyabr hücumlarından sonra başlayan genişmiqyaslı regional münaqişənin ikinci ildönümdə, Yaxın Şərqin simasını dəyişdirən çoxsaylı böhranların yaratdığı yeni reallıqları qiymətləndirməyə ehtiyac yaranıb. Qarşıdakı aylarda bu bölgənin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi - sabitliyəmi, yoxsa daha dərin parçalanmaya doğru - sualı indi hər zamankından daha aktualdır.

7 oktyabr hadisələrindən iki il sonra - yəni Fələstin-İsrail və bütövlükdə ərəb-İsrail münasibətlərinin tarixində dönüş nöqtəsi sayılan “taleyüklü gündən” sonra -bölgənin siması tam dəyişib. Lakin sual hələ də açıq qalır: “Əqsa tufanı” adlanan hücum Fələstin dövlətinin yaranmasına yaxınlaşdırdı, yoxsa bu arzunu tamamilə məhv etdi?

İsrail tarixində 7 oktyabr tarixi ilə müqayisə edilə biləcək heç bir gün yoxdur; yalnız 1973-cü ildəki müharibənin qəfil başlanğıcı ilə oxşar bir əhəmiyyət daşıyır. “HƏMAS” və “İslami Cihad”ın minlərlə döyüşçüsünün Qəzza sərhədindəki yəhudi yaşayış məntəqələrinə hücum etdiyi.

Fələstinli HƏMAS hərəkatının nümayəndə heyəti bazar günü Misirin paytaxtı Qahirəyə çatacaq, burada ABŞ, Misir və Qətərin vasitəçiliyi ilə İsraillə dolayı danışıqlar aparılacaq. Görüşlərin məqsədi ABŞ prezidenti Donald Trampın Qəzza müharibəsinə son qoymaq planının icra detalları üzərində razılığa gəlməkdir.

İsrail hərbi təyyarələri bölgənin səmalarında dolaşır. Raketlər və bombalar ataraq dağıdır, öldürür, sui-qəsdlər törədir və beynəlxalq hüquq normalarını yaranından bəri görünməmiş şəkildə param-parça edir. İsrail qüvvələri son dövrdə müxtəlif formalarda və dərəcələrdə beş ərəb ölkəsini bombaladı. Əvvəlcə, təbii ki, Fələstin, sonra isə Livan, Suriya, Yəmən və Qətər. Əgər buna İranı da əlavə etsək, say Yaxın Şərqdə altıya çatır. Eyni zamanda “Böyük İsrail” haqqında söhbətlər İsrail hökuməti dairələrinin və başqalarının dilində dolaşır.