BAKI, AzerVoice

Tarixçi alim Elnur Nəciyev Qubanın Qrız kəndində yerləşən Əbu Müslüm məscidinin dağılma təhlükəsindən xilası üçün Milli Məclisin 3 komitəsinə - Mədəniyyət, Elm və təhsil, İctimai birliklər və dini qurumlar komitələrinə məktub ünvanlayıb.

AzerVoice Modern.az-a istinadən məlumat verir ki, məktubda deyilir:

“Hörmətli millət vəkilləri!

Azərbaycanın ən qədim yaşayış məntəqələrindən biri və Alban irsinin daşıyıcılarının yaşadığı Qrız kəndi (Quba) tariximizin müxtəlif dövrlərinə şahidlik edən tarixi abidələrlə zəngindir. Belə abidələrdən biri də ərəb sərkərdəsi Əbu Müslüm Xorasaninin (718-755) adını daşıyan məsciddir. Bu abidə Azərbaycanın 3 ən qədim məscidindən biridir (Dərbənd Cümə məscidi (733/734) və Şamaxı Cümə məscidindən (743/744) sonra).

Kənd ağsaqqalı Şıxbaba Xanbaba oğlu Mehdiyevdən aldığım məlumata görə, Qubanın Qrız kəndindəki Əbu Müslüm məscidinin tikilmə tarixi hicri 131, yəni miladi 748/749-cu ilə aiddir.

Bu məscidi Qubanın Cek və Xınalıq kəndlərindəki Əbu Müslüm məscidlərindən fərqləndirən və onu Azərbaycanın ən qədim məscidlərindən birinə çevirən bir neçə mühüm əsas var. Əbu Müslüm xorasanlı idi və bu gün Qrızda Xoraşenlilər (yəni Xorasanlılar) adı ilə tanınan bir nəsil var. Qrızda Sifilər (Sufilər), Səfilər, Dövrüşlər (Dərvişlər) kimi nəsillərin də yaşaması bu kəndin tarixi əhəmiyyətinin ən mühüm göstəricilərindən biridir.

Diqqətinizə çatdırmaq istəyirəm ki, Əbu Müslüm məscidinin qarşısında tanıtım lövhəsi qoyulsa da, çox təəssüf ki, məscidin sadəcə divarları qalıb və dirəkləri isə uçub. Buna görə də tarixi məscidin bərpasına çox gərək var. Məscidin nəfis naxışlarla bəzədilmiş taxtaları isə kəndin ərazisi boyunca səpələnib.

Məscidin son durumu ilə bağlı Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinə, eləcə də arxeoloqlarımıza və tarixçilərimizə müraciət edilib. Bu məsələnin ictimailəşdirilməsində bizə dəstək olan dəyərli dostlara dərin təşəkkür edirik!

Hörmətli millət vəkilləri, Sizdən rica edirik ki, bu məscidin bərpa məsələsini diqqətdə saxlayasınız.

Gəlin, tariximizə sahib çıxaq və VIII əsrin yadigarı olan məscidimizi gələcək nəsillər də görsün, bilsin və dünyaya təqdim etsinlər!”