BAKI,VOA
Dünya idman xronologiyasında və qlobal futbol sənayesində öz fərdi istedadı, bənzərsiz oyun üslubu və qazandığı saysız-hesabsız titullarla bəşər tarixinin ən böyük futbolçusu hesab olunan Lionel Andres Messi, idman aləmində silinməz izlər qoymuş dahi bir şəxsiyyətdir. Argentinanın sənaye şəhəri Rosariodan başlayan bu böyük və çətin həyat hekayəti, İspaniyanın nəhəng "Barselona" klubunun akademiyasında formalaşaraq qısa zamanda qlobal miqyaslı bir fenomenə çevrilmişdir. Messinin karyerası sadəcə meydandakı qolları və ötürmələri ilə deyil, həm də uşaq yaşlarında qarşılaşdığı ağır fiziki xəstəliklərzə qarşı göstərdiyi iradə, idman etikası və liderlik xüsusiyyətləri ilə gənc nəsillər üçün böyük bir motivasiya mənbəyidir. Futbolun bütün mümkün rəsmi rekordlarını alt-üst edən, rekord sayda "Qızıl top" (Ballon d'Or) mükafatını muzeyinə aparan və nəhayət 2022-ci ildə Qətərdə keçirilən dünya çempionatında Argentina milli komandasını zirvəyə daşıyaraq karyerasının yeganə əskik parçasını tamamlayan Messinin bu genişhəcmli tərcümə materialını - onun uşaqlığını, gəncliyini, klub karyerasını və şəxsi həyatını heç bir ixtisara yol vermədən təqdim edirik:
Rəsmi dövlət və idman sənədlərinə əsasən, Lionel Andres Messi 1987-ci il iyun ayının 24-də (həftənin çərşənbə günü) Argentinanın Santa-Fe əyalətinin üçüncü ən böyük sənaye mərkəzi hesab olunan Rosario şəhərində dünyaya göz açmışdır. Onun ailə şəcərəsi və mənşəyi birbaşa Avropa mühacirlərinin tarixi ilə bağlıdır. Belə ki, atasının ulu babaları İtaliyanın Ankona şəhərinden Argentinaya göç etmiş, anasının kökləri isə Kataloniya mənşəli mühacirlərə söykənir. Lionel ailədə doğulan yeganə uşaq deyildi; atası Xorxe Horasio Messi (polad zavodunun növbə rəisi) və anası Seliya Mariya Kuçittinin (məişət və təmizlik işləri ilə məşğul olan xidmət işçisi) nikahından dörd övlad dünyaya gəlmişdi. Lionel ailənin üçüncü uşağı idi. Onun özündən böyük Rodriqo və Matias adlı iki qardaşı, həmçinin Mariya Sol adlı bir kiçik bacısı var idi.
Futbol mühitinin daxilində böyüyən balaca Lionel, idmana olan ilk addımlarını ailəsinin sıx dəstəyi ilə atmışdır. Onun böyük qardaşları Rodriqo və Matias, eləcə də əmioğluları Emanuel və Maksimiliano Biankuççi (hər ikisi sonradan peşəkar futbolçu olmuşdur) yerli məhəllə komandalarında çıxış edirdilər. Cəmi dörd yaşı tamam olanda, Lionel yerli "Grandoli" klubunun uşaq komandasına cəlb edilir. Burada onun ilk məşqçisi elə öz atası Xorxe olsa da, balaca Leonun futbolçu kimi formalaşmasında, onun oyunlara aparılmasında və istedadının üzə çıxmasında ən böyük rolu ana tərəfdən nənəsi Seliya oynamışdır.
Lionel hələ 11 yaşında ikən nənəsi Seliya dünyasını dəyişir və bu itki gənc futbolçuya dərin bir mənəvi zərbə vurur. Məhz bu səbəbdən, Messi yetkinlik dövründə vurduğu hər bir qoldan sonra başını göyə qaldıraraq barmaqları ilə səmanı göstərir və bütün uğurlarını rəhmətlik nənəsinin xatirəsinə ithaf edir.
"Grandoli" klubundan sonra Lionel beş yaşında ikən şəhərin ən köklü komandalarından olan "Newell's Old Boys" klubunun uşaq akademiyasına qəbul edilir. Lakin o, 10 yaşına çatdıqda ailəsi qorxulu bir xəbərlə sarsılır; həkimlər bədəndə boy hormonunun çatışmazlığı (growth hormone deficiency) diaqnozunu qoyurlar. Bu xəstəliyin müalicəsi hər ay üçün minimum 900 dollar vəsait tələb edirdi və nə yerli klubun, nə də ailənin maddi imkanları bu məbləği ödəməyə imkan vermirdi.
Məhz bu çətin maliyyə böhranı dövründə Messinin oyun videosu İspaniyanın "Barselona" klubunun idman direktoru Karles Reksasın əlinə keçir. Messinin qeyri-adi istedadını dərhal görən Reksas, ailəni İspaniyaya dəvət edir və tərəflər arasında ilk rəsmi müqavilə simvolik olaraq kafedə bir salfetka kağızının üzərində imzalanır. "Barselona" klubu uşağın bütün tibbi müalicə xərclərini öz üzərinə götürür və beləliklə 2000-ci ildə Messi ailəsi ilə birgə Okeanın o tayına - Kataloniyanın məşhur "La Masia" akademiyasına köçür.
"Barselona" erası: Rekordların alt-üst edilməsi və qızıl onilliklər
"La Masia" akademiyasında sürətlə yüksələn Messi, əsas komandada rəsmi debütünü 16 yaşında, 2004-cü ildə baş məşqçi Frank Raykaardın rəhbərliyi altında edir. Qısa zamanda Ronaldinyo kimi ulduzların yanında özünə yer tapan gənc ulduz, 2008-ci ildə Pep Qvardiolanın baş məşqçi təyin olunmasından sonra komandanın əsas mərkəzi fiquruna çevrilir. "Barselona" ilə keçən 17 mövsüm ərzində Messi kluba qızıl dövrünü yaşadır.
O, Kataloniya təmsilçisi ilə birlikdə 10 dəfə İspaniya çempionluğu (La Liga), 4 dəfə UEFA Çempionlar Liqası və 7 dəfə İspaniya Kral kuboku çempionluğunu qazanır. Şəxsi göstəricilərdə isə Messi əlçatmaz zirvələrə yüksəlir. 2012-ci ildə o, bir təqvim oli ərzində rəsmi olaraq tam 91 qol vuraraq Gerd Müllerə məxsus olan dünya rekordunu qırır. "Barselona" forması ilə ümumilikdə 672 qol vuran Leo, klub tarixinin ən məhsuldar oyunçusu kimi adını tarixə yazdırır.
Maliyyə çətinlikləri səbəbindən 2021-ci ildə göz yaşları içində klubdan ayrılmaq məcburiyyətində qalan Messi, fransızların "Paris Sen-Jermen" (PSG) klubuna transfer olunur və orada da iki mövsüm ərzində iki Fransa çempionluğu əldə edir. Karyerasının son dövrünü isə hazırda ABŞ-ın "İnter Mayami" klubunda davam etdirir.
Milli komanda dramı və Qətərdəki qələbə: Dünya çempionluğu missiyası
Lionel Messinin karyerasındakı ən böyük sınaq və mənəvi mübarizə həmişə Argentina milli komandası (Albiceleste) ilə bağlı olub. Uzun illər boyu ölkəsində Dieqo Maradona ilə müqayisə edilən və milli komanda ilə böyük turnirlərdə ard-arda uğursuzluqlar yaşayan Messi, xalqı və yerli mətbuat tərəfindən sərt şəkildə tənqid olunurdu. 2014-cü il dünya çempionatının finalında Almaniyaya məğlub olmaq, həmçinin "Amerika Kuboku" (Copa America) finallarında yaşanan ardıcıl məğlubiyyətlər Leonu o dərəcədə sarsıtmışdı ki, o, 2016-cı ildə qısa müddətə milli komandan qayıtdığını belə elan etmişdi.
Lakin xalqın böyük sevgisi və təkidi ilə geri qayıdan kapitan, milli komanda ilə möhtəşəm bir qələbə seriyasına başladı. İlk olaraq 2021-ci ildə Argentina ilə "Copa America" turnirini qazanaraq milli komandadakı ilk böyük titulunu əldə etdi. Nəhayət, 2022-ci ildə Qətərdə keçirilən FIFA Dünya Çempionatı Lionel Messinin futbol ilahisinə çevrildiyi turnir oldu. Finalda Fransaya qarşı keçirilən dramatik oyunda vurduğu qollarla komandasını çempionluğa daşıyan Messi, həm də turnirin ən yaxşı oyunçusu seçilərək mükafatı qazandı. Bu qələbə ilə o, futbol dünyasında qazanıla biləcək hər bir rəsmi titulu əldə edərək bütün mübahisələrə qəti şəkildə son qoydu.
Şəxsi həyatı, xeyriyyəçilik fəaliyyəti və "Qızıl top" rekordları
Meydandan kənarda Lionel Messi sadə, sakit və ailəsinə bağlı həyat tərzi ilə tanınır. O, uşaqlıq illərindən, yəni hələ 5 yaşından bəri Rosarioda tanıdığı Antonella Rokuzzo ilə ailə həyatı qurub. Cütlüyün Tiaqo, Mateo və Çiro adlı üç oğlan övladı var.
Messi eyni zamanda qlobal miqyasda böyük xeyriyyəçilik layihələri həyata keçirir. 2007-ci ildə yaratdığı "Leo Messi Fondu" vasitəsilə dünyanın fərqli ölkələrində xəstəlikdən, yoxsulluqdan əziyyət çəkən minlərlə uşağın müalicə və təhsil xərclərini ödəyir, həmçinin UNICEF-in rəsmi xoşməramlı səfiri kimi fəaliyyət göstərir. Futbol dünyasının ən ali fərdi mükafatı sayılan "Qızıl top" (Ballon d'Or) mükafatını karyerası ərzində düz 8 dəfə qazanan yeganə futbolçudur və bu göstəricidə ən yaxın rəqiblərini xeyli qabaqlayır. Lionel Messi fərdi istedadın, dözümlülüyün və sadəliyin idman dünyasındakı ən unikal təzahürüdür.