Orucluq ibadəti həm dini, həm də fiziki hazırlıq tələb edən müqəddəs bir vəzifədir. İslam dininin qaydalarına əsasən, oruc tutmaq hər bir müsəlman, ağıllı və büluğa (yetkinlik yaşına) çatmış şəxsə vacibdir. Yetkinlik yaşı isə fərdin bioloji inkişafından asılı olaraq dəyişə bilir. Orta hesabla qız uşaqlarında yetkinlik 9-12 yaş, oğlanlarda isə 12-15 yaş aralığında başlayır. Bu dövrdən etibarən şəxs artıq dini baxımdan "mükəlləf" sayılır və oruc tutmaq onun üzərinə bir vəzifə olaraq düşür.
#ramazanda oruc pozmaq
Ramazan ayı təkcə bədənin deyil, ruhun da oruc tutduğu bir zaman dilimidir. Əgər qida orucu fiziki təmizlənmədirsə, söz və davranış orucu mənəvi saflaşmadır. Bəs ruhun “detoksu” nədir və bunu necə həyata keçirmək olar? Qəzəb insanın ən sürətli reaksiya mexanizmidir. Amma əksər hallarda ən çox peşmanlıq doğuran da məhz bu hiss olur. Ramazan ayı insanı səbrə çağırır. Səbr isə yalnız susmaq deyil – düşünərək reaksiya verməkdir.
Ramazan ayı müsəlmanlar üçün böyük mənəvi əhəmiyyətə malikdir, lakin bu müqəddəs ay ağız və diş sağlamlığı baxımından bəzi çətinliklər yarada bilər. Səhərdən axşama qədər yemək və içməkdən çəkinmək, ağız boşluğunda müəyyən dəyişikliklərə səbəb olur ki, bu da diş və diş əti sağlamlığına təsir edə bilər. Elmi tədqiqatlar orucluğun ağız sağlamlığına təsirini araşdıraraq, bu problemlərin qarşısını almaq üçün faydalı tövsiyələr təqdim edib.
Qış mövsümünə təsadüf edən Ramazan ayı sağlamlıq və qidalanma baxımından xüsusi planlama tələb edir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, xüsusilə həzm sistemi həssas olan şəxslər, o cümlədən qıcıqlanmış bağırsaq sindromundan (İBS) əziyyət çəkənlər üçün mərhələli hazırlıq və düzgün qida seçimi böyük əhəmiyyət daşıyır. Klinik dietoloq Amal Althayed Ramazandan əvvəl “ağıllı və mərhələli hazırlığın” vacibliyini vurğulayır. O, oruc başlamazdan 1–10 gün əvvəl axşam yeməyini tədricən gecikdirməyi və gündüz porsiyalarını azaltmağı tövsiyə edir. Bu üsul orqanizmin bioloji saatının və həzm sisteminin yeni rejimə uyğunlaşmasına kömək edir.
Ramazan düşünmək, tarazlıq tapmaq və bədənimizi daha diqqətlə dinləmək ayıdır. Bu dövrdə gündəlik vərdişlər, o cümlədən qəhvə istehlakı da dəyişir. Bir çox insan qəhvədən tamamilə imtina etmir, sadəcə onu nə vaxt və necə içdiyini yenidən tənzimləyir. Burada əsas məsələ düzgün yanaşmadır. Ramazan zamanı qəhvə içməyin “vahid doğru yolu” yoxdur. Zövq fərqləri, kofeinə həssaslıq, iş rejimi və yuxu qaydaları hər kəsdə fərqlidir. Əsas məqsəd orucluq müddətində bədənə dəstək olan variantı seçməkdir.
Ramazan ayında fərz olan oruc tutulduğuna görə bu ayda kəffarə orucu tutulmur. Kəffarə orucu Ramazandan kənar digər aylarda tutulur. Ramazan ayında heç bir üzrü olmadan, niyyət edərək başladığı orucu bilərəkdən pozan şəxsə cəza olaraq iki ay kəffarə orucu tutmaq vacib olur.