#Filippin

Filippində enerji təchizatı, qiymət artımı və sosial sabitliklə bağlı narahatlıqlar güclənir. Məlumatlara görə, Hörmüz boğazında yaranan gərginlik və enerji daşımalarındakı problemlər ölkədə yanacaq və enerji qiymətlərinin yüksəlməsinə səbəb olub. İqtisadi təsirlərlə yanaşı, böhran xüsusilə müsəlman əhalinin sıx yaşadığı Banqsamoro Muxtar Regionunda sosial və dini münasibətlərə də təsir göstərir. Yerli dini liderlər və ictimai qruplar arasında fikir ayrılıqlarının artdığı, bəzi məsələlərdə mövqelərin kəskin şəkildə fərqləndiyi bildirilir. Analitiklər hesab edirlər ki, iqtisadi təzyiqlərin davam etməsi sosial parçalanmanı daha da dərinləşdirə bilər.

Filippin hökuməti öz gəmilərinin Hörmüz boğazından keçidinə icazə veriləcəyini rəsmən elan edib. Manila rəhbərliyinin bir müddətdir İran ilə apardığı intensiv diplomatik təmasların nəticəsi olan bu qərar, regiondakı dəniz nəqliyyatının canlanması baxımından kritik bir addım kimi qiymətləndirilir. Filippin tərəfi enerji təhlükəsizliyini təmin etmək və neft daşımalarını davam etdirmək məqsədilə İran tərəfindən "düşmən olmayan dövlət" statusunda tanınmağa nail olub.

ABŞ Cənubi Çin dənizində mümkün təhdidlərin qarşısını almaq məqsədilə Filippinlərə daha çox müasir raket sistemləri yerləşdirməyi nəzərdən keçirir. Vaşinqton və Manila Çin tərəfindən həyata keçirildiyini bildirdikləri “qanunsuz, məcburedici və aqressiv fəaliyyətləri” kəskin şəkildə pisləyiblər. ABŞ və Filippin rəsmiləri Manilada keçirilən illik danışıqlarda təhlükəsizlik, siyasi və iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsini müzakirə ediblər. Tərəflər bu il üçün birgə hərbi təlimlərin artırılması, Filippin ordusunun modernləşdirilməsi və ölkəyə əlavə yüksək texnologiyalı raket və pilotsuz sistemlərin yerləşdirilməsi barədə razılığa gəliblər.

Filippinin cənub-şərqində yerləşən Bakulin bölgəsi sahillərində 6,4 bal gücündə zəlzələnin baş verdiyi bildirilib. ABŞ Geoloji Araşdırmalar Mərkəzi (USGS) Filippinin cənub-şərq sahillərində zəlzələnin qeydə alındığını açıqlayıb. Gücü 6,4 olaraq ölçülən zəlzələnin episentrinin Bakulin bölgəsindən təxminən 16 kilometr şərqdə, dənizdə yerləşdiyi qeyd olunub. Təxminən 35 kilometr dərinlikdə baş verən zəlzələ nəticəsində hələlik insan tələfatı və maddi zərər barədə məlumat verilməyib, həmçinin sunami xəbərdarlığı da edilməyib.

Çin Müdafiə Nazirliyi Çərşənbə günü Filippini Cənubi Çin Dənizində baş verən Sabina (Xianbin/Escoda) atolunda hadisəni təhrif etməkdə ittiham edib. Filippin hökuməti isə bu iddiaları rədd edib və Pekinin hərəkətlərini “agressiv və həddini aşan” adlandırıb. Filippin Sahil Mühafizəsi bildirib ki, cümə günü Çin sahil mühafizə gəmiləri üç filipinli balıqçını yaralayıb və iki balıqçı gəmisinə zərər vurub. Hadisə zamanı gəmilərin kürək xətləri kəsilib və Çin gəmiləri su topu ilə atəş açıb. Filippin Müdafiə Naziri bu hərəkətləri “təhlükəli” və “insanlıqdan uzaq” adlandırıb.

AZCON Holding şirkətlərindən olan Azərbaycan Respublikasının Kosmik Agentliyi - Azərkosmos Filippində keçirilən Asiya-Sakit Okean Regionu Kosmik Agentliklərinin Forumu (APRSAF-31) çərçivəsində təşkil olunan Cənub-Şərqi Asiya Kosmik Liderlər Forumu (Southeast Asian Space Leaders’ Forum) zamanı Azərbaycanın genişlənən kosmik imkanlarını və iqtisadi baxışını təqdim edib.

Filippində Sakit okeandan gələn “Kalmaegi” tayfununun səbəb olduğu güclü külək və daşqınlar nəticəsində ölənlərin sayı 204 nəfərə yüksəlib. Filippin Xəbər Agentliyinin (PNA) məlumatına görə, Milli Fəlakət Risklərinin Azaldılması və İdarəetmə Şurası (NDRRMC) tayfunun yol açdığı dağıntılar və qəzalarla bağlı açıqlama yayıb. Məlumatda bildirilib ki, ölkə daxilində “Tino” adlandırılan “Kalmaegi” tayfunu nəticəsində ölənlərin sayı 204 nəfərə çatıb.

Filippində Sakit okeandan gələn “Kalmaegi” tayfununun səbəb olduğu güclü külək və daşqınlar nəticəsində ölənlərin sayı 114 nəfərə yüksəlib. Filippin Xəbər Agentliyinin (PNA) məlumatına görə, Milli Fəlakət Risklərinin Azaldılması və İdarəetmə Şurası (NDRRMC) tayfunun yol açdığı dağıntılar və qəzalarla bağlı açıqlama yayıb.

Filippinin Luzon adasında yerləşən Union şəhəri yaxınlığında 6,1 maqnitudalı zəlzələ qeydə alınıb. ABŞ Geoloji Tədqiqatlar Mərkəzinin (USGS) məlumatına görə, zəlzələnin episentri Luzon adasındakı Union şəhərinin cənub-qərbində yerləşib. Təxminən 69 kilometr dərinlikdə baş verən yeraltı təkan nəticəsində hazırda hər hansı insan tələfatı və ya maddi zərər barədə məlumat verilməyib. Zəlzələdən sonra “tsunami” xəbərdarlığı da elan edilməyib.

Bu səhər Filippinlərin cənubunda baş vermiş 7,4 bal gücündə zəlzələdən bir neçə saat sonra bölgədə 6,9 bal gücündə ikinci bir zəlzələ qeydə alınıb. AFP xəbər agentliyinin yaydığı məlumata görə, bu gün səhər saatlarında baş verən güclü zəlzələnin ardından Mindanao adasında ikinci bir zəlzələ baş verib. Mütəxəssislər ikinci zəlzələnin ilk zəlzələnin artçı sarsıntısı ola biləcəyini bildiriblər.

Filippində 7,4 bal gücündə zəlzələ baş verib. Avropa-Aralıq dənizi Seysmoloji Mərkəzi zəlzələnin yerin 62 kilometr dərinliyində qeydə alındığını bildirib. Zəlzələdən sonra sunami xəbərdarlığı edilib. Dalğaların episentrə 300 kilometr məsafədəki sahil bölgələrində təsirli ola biləcəyi qeyd olunub.