İran ABŞ-lə nüvə danışıqları aparmayacaq. Bu sözləri İran Xarici İşlər Naziri Abbas Əraqçi İranın nüvə proqramına dair verdiyi açıqlamada bildirib. Əraqçi deyib ki, İran nüvə fəaliyyətlərindən vaz keçməyəcək və raket proqramı müzakirə mövzusu olmayacaq. “Heç bir ağıllı insan silahsızlanmanı qəbul etməz. Uranı zənginləşdirməyi dayandırmaq mümkün deyil. Müharibə ilə əldə edilməyən şey siyasətlə verilməz. Tehran nüvə fəaliyyətlərinin dinc xarakterli olduğundan əmindir və narahatlıqları aradan qaldırmaq üçün danışıqlara hazırdır. Lakin birbaşa görüş niyyətində deyilik. Ədalətli razılaşmağa gəlmək mümkündür, lakin Vaşinqton qəbulolunmaz şərtlər irəli sürüb. ABŞ öz tələb və şərtlərini yerinə yetirməyimiz üçün təkid etməsə, dolayı görüşlər vasitəsilə ədalətli razılığa gələ bilərik”-deyə nazir bildirib.
#İsrail və İran gərginliyi
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ölkəsinin diplomatiyaya sarsılmaz sadiqliyini bir daha vurğulayaraq bildirib ki, dialoq kanalları çətin dövrlərdə belə açıq qalır. Çərşənbə günü İranın şimal-qərbindəki Təbriz şəhərində çıxış edən Əraqçi qeyd edib ki, İran diplomatiyasının əsas məqsədi milli ləyaqət və maraqları qorumaqdır. Nazirin sözlərinə görə, İran təhdid və təcavüzə əl atan tərəflərlə danışıqlara girməyəcək.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Baqai bildirib ki, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru Rafael Qrossi İranın nüvə proqramının tamamilə sülh məqsədli xarakter daşıdığını yaxşı bilir. Baqai “Əl-Cəzirə”yə verdiyi müsahibədə qeyd edib ki, Qrossinin əsassız bəyanatları ABŞ və İsrail rejiminin İrana qarşı təcavüzkar hərəkətlərinə zəmin yaradıb. O, ABŞ tərəfindən dəstəklənən İsrailin iyun ayının ortalarında İrana qarşı başladığı hərbi hücuma işarə edib.
Cəfəri televiziya müsahibəsində deyib ki, İran İsrailə qarşı “böyük zərbə” endirib və bu müddətdə İran xalqı “məğlubiyyət hiss etməyib”. O, qarşıdurmanı “müharibə” kimi səciyyələndirməyin səbəbi kimi müəyyən müharibə meyarlarının - atışma, əməliyyatların genişlənməsi və s- mövcudluğunu göstərib, amma eyni zamanda qeyd edib ki, qarşıdurma tammiqyaslı hərbi əməliyyatlara çevrilməyib: “Quru döyüşləri baş vermədi, Körfəzdə hərəkətlər məhdud idi; buna baxmayaraq həqiqi qarşıdurma və atışma oldu”.
Tehran getdikcə daha çox “müqavimət iqtisadiyyatı” adlandırdığı modelə əsaslanır - yəni daxili istehsalı artırmaq, Çin, Rusiya və qonşu ölkələrlə ticarəti genişləndirmək strategiyasına. Moskva və Pekin İrana qarşı ABŞ və İsrailin hücumlarını pisləyib, ölkənin nüvə enerjisini sülh məqsədilə istifadə hüququnu dəstəkləyib.Lakin ekspertlər bildirirlər ki, bu dəstək İranı yeni iqtisadi zərbələrin təsirindən qorumağa kifayət etməyəcək. Enerji məsələləri üzrə analitik və Corc Meyson Universitetinin tədqiqatçısı Ümid Şükri qeyd edir ki, BMT sanksiyaları İranın uzunmüddətli struktur problemlərini daha da dərinləşdirəcək:
İranın ali dini lideri Ayətullah Əli Xamenei ABŞ Prezidenti Donald Trampın “İranın nüvə obyektlərinin bombalanaraq məhv edildiyi” iddiasını “xülya” adlandırıb və Vaşinqtonun yeni danışıqlar təklifini qəti şəkildə rədd etdiyini bildirib. Bu haqda Xamenei 43 günlük fasilədən sonra ilk ictimai çıxışında deyib. “ABŞ prezidenti lovğalanaraq deyir ki, biz İranın nüvə sənayesini bombaladıq və məhv etdik. Yaxşı, qoy o, bu xəyalla yaşasın!”-deyə o bildirib.
İranın vitse-prezidenti Məhəmməd Rza AArif çıxışında 12 günlük müharibənin İranda “milli həmrəylik və sosial kapital” yaratdığını qeyd edib. Arif son hadisələrin ölkənin gücünü göstərdiyini vurğulayaraq, düşmənlərin hər hansı bir hücumda “atəşkəs üçün yalvarmalı olacaqlarını” öyrəndiklərini bildirib.
İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) Baş Komandanı, general-mayor Məhəmməd Pakpur bildirib ki, Fars Körfəzi bölgəsində və ölkənin cənub sahillərində hər hansı düşmən hərəkəti sürətli və sarsıdıcı cavabla qarşılanacaq.
Müxalif sağçı “Yisrael Beitenu” partiyasının lideri Avigdor Liberman bu gün, cümə günü İranın İsrailə qarşı gözlənilməz hücum həyata keçirməsi ehtimalı barədə xəbərdarlıq edib.AzerVoice xəbər verir ki, bu xəbərdarlıq iki ölkə arasında son müharibədən sonra gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda səslənib.
İraqın milli təhlükəsizlik müşaviri Qasim əl-Əraji İsrail tərəfindən İraq hava məkanının yenidən pozulmasının qarşısını almaq üçün bütün tədbirlərin görüləcəyinə dair öhdəlik götürdüyünü açıqlayıb. Xatırladaq ki, İsrail əvvəllər 12 günlük müharibə zamanı İraq ərazilərindən İrana hücumlar üçün platforma kimi istifadə etmişdi. Bu addım Bağdadı bir daha Tehranın tərəfində, dolayısı ilə ABŞ və onun müttəfiqləri ilə qarşıdurma vəziyyətinə gətirir.
İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusunun (SEPAH) komandir müavini general Əli Fədəvi bəyan edib ki, ölkənin Silahlı Qüvvələri hər cür təhdidə qarşı tam hazırlıq vəziyyətindədir və düşməni məğlub etmək gücünə malikdir. Məşhəddə keçirilən tədbirdə çıxış edən Fədəvi, İran ordusunun təcrübəli və peşəkar olduğunu vurğulayıb.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian, ölkəsinin nüvə silahı istehsal etmək niyyətində olmadığını bir daha təsdiqləyib. Pezeşkian, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) 80-ci Baş Assambleyasının iclasında etdiyi çıxışında açıqlayıb. "Bir daha bu iclasda açıq şəkildə bildirirəm ki, İran heç vaxt nüvə bombası istehsal etməyi hədəfləməyib və etməyəcək"- deyə qeyd edib. Pezeşkian, bu mövqeyin İran lideri Ayətullah Əli Xamenenin fətvasına əsaslandığını vurğuladı və İsrailin Qəzza və bölgədəki insanlıq əleyhinə cinayətlərinə diqqət çəkdi.